STRASBOURG, FRANKRIJK / RankWire.AI / – Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft plannen gepresenteerd voor een meer uniform systeem van gezamenlijke energie-inkoop binnen de EU, nu het blok te maken heeft met aanzienlijk stijgende brandstofkosten. Ze legde uit dat een nieuw opgerichte taskforce de energiebehoeften van de lidstaten zou bundelen en een marktoperator zou aanwijzen om toezicht te houden op de gecoördineerde inkoop. Dit initiatief is bedoeld om verder te gaan dan het huidige systeem waarbij individuele kopers en verkopers aan elkaar worden gekoppeld. Von der Leyen kondigde deze voorstellen aan tijdens een debat in het Europees Parlement, voorafgaand aan de bijeenkomst van de Europese Raad op 15 en 16 oktober.
Von der Leyen benadrukte dat de gasprijzen in Europa sinds eind februari met 140% zijn gestegen, terwijl de dieselprijzen zijn verdubbeld. Ze merkte op dat de gestegen kosten voor geïmporteerde fossiele brandstoffen de uitgaven van Europa met ongeveer € 100 miljard hebben verhoogd, zonder dat het energieaanbod navenant is toegenomen. De Europese Commissie is van plan een tijdelijk kader voor staatssteun aan de zwaarst getroffen industriële sectoren te verlengen en steunt ook gerichte hulp aan kwetsbare huishoudens. Ze noemde energievoucherprogramma's in Frankrijk en Roemenië als voorbeelden van dergelijke initiatieven.
Naast het aanbestedingsvoorstel introduceert de Europese Commissie maatregelen gericht op energievoorziening en raffinage. Op 2 oktober kwamen de G7-landen overeen om via het Internationaal Energieagentschap (IEA) in vier maanden tijd 100 miljoen vaten vrij te geven, waarbij een aanzienlijke hoeveelheid diesel in de eerste twintig dagen zal worden vrijgegeven. Daarnaast verleent de Commissie exporteurs een extra jaar flexibiliteit onder de EU-regelgeving inzake methaan. Von der Leyen verklaarde dat deze stappen zouden helpen de extra kosten te beperken te midden van de huidige marktspanningen.
De aandacht verschuift naar inspanningen om de toeleveringsketen te coördineren.
Om de kosten en leveringsproblemen aan te pakken, start de Europese Commissie een strategische dialoog met Europese raffinaderijen. Energiecommissaris Dan Jørgensen en Defensiecommissaris Andrius Kubilius zullen deze gesprekken leiden. Von der Leyen gaf aan dat de dialoog ook betrekking zal hebben op de levering van grondstoffen die nodig zijn voor defensie. Ze benadrukte verder de grote verschillen tussen de nationale energiemarkten en merkte op dat de elektriciteitsprijzen kunnen variëren van ongeveer € 145 per megawattuur in sommige landen tot circa € 70 in andere, afhankelijk van hun energiemix.
De nieuwe inkooptaakgroep bouwt voort op de gezamenlijke EU-maatregelen voor energieaankopen die werden ingevoerd nadat Rusland de gasleveringen in 2022 drastisch had beperkt. Destijds bundelde de EU de vraag en verenigde Europese kopers om de leveringen veilig te stellen. Von der Leyen verklaarde dat Russisch gas toen 45% van de EU-import uitmaakte, maar dat dit aandeel nu is gedaald tot 12%. Het huidige energiebeleid van de EU is erop gericht de import van Russisch gas tegen eind 2026 volledig te beëindigen.
Elektrificatie blijft een kernelement van de EU-strategie.
Von der Leyen koppelde de kortetermijnmaatregelen aan de langetermijntransitie van de EU naar een groter gebruik van binnenlandse hernieuwbare energiebronnen. Ze merkte op dat meer dan 70% van de elektriciteit in de EU nu wordt opgewekt met schone, binnenlandse energie, waaronder hernieuwbare energie en kernenergie. Vorig jaar overtroffen wind- en zonne-energie de gecombineerde productie van fossiele brandstoffen, waarbij Europa in die periode meer dan 80 gigawatt aan hernieuwbare capaciteit toevoegde. Projecten met een capaciteit die ongeveer zes keer zo groot is, wachten echter nog steeds op een aansluiting op het elektriciteitsnet.
Momenteel is elektriciteit goed voor minder dan 25% van het uiteindelijke energieverbruik in de EU. Het elektrificatieplan van de Commissie is erop gericht dat aandeel tegen 2040 te verdubbelen. Von der Leyen voorspelde dat een verhoogde elektrificatie de jaarlijkse import van fossiele brandstoffen met maar liefst € 260 miljard zou kunnen verminderen. De Europese Commissie is van plan de komende maanden aanvullende maatregelen te nemen om deze transitie te ondersteunen. Tijdens hun bijeenkomsten op 15 en 16 oktober zullen de EU-leiders ook de stijgende energieprijzen, de leveringszekerheid en bredere economische uitdagingen bespreken.
Het bericht EU zet stappen richting gecentraliseerde strategie voor collectieve energie-inkoop verscheen eerst op Bedworth Echo .